FOB ve CIF teslim şekillerinin risk ve maliyet paylaşımı açısından ne anlama geldiğini karşılaştırmalı bir tabloyla açıklar. Hangi durumda hangi teslim şeklinin tercih edilmesi gerektiğine dair pratik öneriler sunar.
FOB (Free on Board) ve CIF (Cost, Insurance and Freight), uluslararası ticarette malın hangi noktaya kadar satıcının, hangi noktadan itibaren alıcının sorumluluğunda olduğunu belirleyen iki Incoterms teslim şeklidir. FOB'da satıcının sorumluluğu mal gemiye yüklendiğinde sona erer; CIF'te ise satıcı, taşıma ve sigorta masraflarını da üstlenerek malı hedef limana kadar teslim eder.
FOB teslim şeklinde satıcı, malı belirlenen yükleme limanında gemiye yükleyene kadar olan tüm masraf ve risklerden sorumludur. Mal gemiye yüklendiği andan itibaren risk ve maliyet alıcıya geçer. Bu nedenle FOB fiyatlar, deniz taşıma ve sigorta bedelini içermez.
CIF teslim şeklinde satıcı; ürün bedeli, deniz taşıma ücreti ve sigorta bedelini de kapsayan bir fiyat üzerinden malı hedef limana kadar taşımayı üstlenir. Risk, mal yükleme limanında gemiye yüklendiğinde alıcıya geçer, ancak taşıma ve sigorta maliyetini satıcı öder.
| Kriter | FOB | CIF |
|---|---|---|
| Taşıma masrafı | Alıcıya ait | Satıcıya ait (hedef limana kadar) |
| Sigorta masrafı | Alıcıya ait | Satıcıya ait |
| Riskin geçiş noktası | Mal gemiye yüklendiğinde | Mal gemiye yüklendiğinde |
| Fiyat kapsamı | Sadece ürün + yükleme | Ürün + taşıma + sigorta |
| Genellikle tercih eden | Deniz taşımasını kendi organize etmek isteyen alıcılar | Taşıma sürecini satıcıya bırakmak isteyen alıcılar |
FOB ve CIF'te risk her zaman aynı noktada mı geçer? Evet, her iki teslim şeklinde de risk malın gemiye yüklendiği anda alıcıya geçer; fark taşıma ve sigorta masrafının kime ait olduğudur.
FOB fiyat mı, yoksa CIF fiyat mı daha ucuzdur? Doğrudan karşılaştırılamaz; CIF fiyat, taşıma ve sigortayı içerdiği için FOB fiyattan görünürde daha yüksektir, ancak alıcı ayrıca taşıma/sigorta ödemez.
Incoterms 2020'de FOB ve CIF hâlâ geçerli mi? Evet, FOB ve CIF, Incoterms 2020 kapsamında yer alan ve özellikle deniz/iç su taşımacılığında kullanılan teslim şekilleridir.
Hangi teslim şeklinin kullanılacağı nasıl belirlenir? Genellikle alıcı ve satıcı arasında müzakere edilir; taraflardan hangisinin lojistik sürecini yönetmeyi tercih ettiğine göre karar verilir.
Bu içerik GoTradeGo ekibi tarafından hazırlanmıştır. İhracat veya ithalat sürecinizde bir dış ticaret uzmanından destek almak isterseniz gotradego.com üzerinden ilgili profillere ulaşabilirsiniz.